Otarcia skóry w sporcie – jak sobie z nimi radzić?

Nagłe uderzenia, upadki lub długotrwałe działanie nawet niewielkich sił tarcia mogą prowadzić do ubytków naskórka i naruszać głębsze warstwy skóry. Otarcia należą do najpowszechniejszych urazów u sportowców. Jak sobie z nimi radzić? Czy można im zapobiegać? Przeczytaj i dowiedz się więcej.

Otarcia w sporcie – czym są i komu grożą?

Otarcia to zmora sportowców – zarówno zawodowców, jak amatorów.

Zazwyczaj otarcia są drobnymi powierzchownymi ranami ograniczonymi do naskórka, z uszkodzeniem leżących niżej drobnych naczynek krwionośnych i zakończeń nerwowych. Dlatego otarcia mogą być bolesne i nieco krwawić.

Niemal każda aktywność fizyczna, która polega na wielokrotnym powtarzaniu tych samych ruchów, może prowadzić do otarć. Najczęściej jednak problem dotyczy osób uprawiających dyscypliny wytrzymałościowe, takie jak bieganie (zwłaszcza długodystansowe), jazda na rowerze i pływanie.

Na otarcia bardziej podatna jest skóra:

• sucha, odwodniona;
• narażona na długotrwały kontakt z wilgocią (np. pot) lub z substancjami drażniącymi (np. sól i chlor w wodzie basenowej);
• narażona na działanie niekorzystnych czynników zewnętrznych (np. promieniowane słoneczne, wiatr).

Skąd się biorą otarcia u sportowców?

Otarcia powstają w wyniku urazu mechanicznego: na skutek działania sił tarcia, ucisku lub uderzenia. Niewielkie uszkodzenia naskórka zwykle goją się samoistnie w ciągu kilku-kilkunastu dni i nie pozostawiają blizn.

Otarcia u osób aktywnych fizycznie najczęściej pojawiają się na udach, pachwinach, pachach, sutkach, stopach, a także na łokciach i kolanach, zwłaszcza gdy skóra jest sucha, długo pozostaje wilgotna lub wielokrotnie ociera się o odzież. Mogą być zanieczyszczone (np. ziemią).

Jakie obszary skóry są szczególnie narażone na otarcia? To zależy od wielu czynników, duże znaczenie ma rodzaj uprawianej dyscypliny sportowej, np.:

• bieganie – najczęściej otarcia występują na skórze ud, pachwin, pach, sutków i stóp;
• jazda na rowerze – szczególnie narażona jest skóra okolic intymnych, ud, pachwin oraz między pośladkami;
• pływanie: otarcia mogą pojawić się na skórze ramion, szyi, ud, sutków, pach i głowy (otarcia od niedopasowanych gogli lub czepka).

Co robić, jeśli otarcia się pojawią?

Jeśli po treningu lub weekendowej rekreacji zauważysz bolesne otarcie, odpowiednio je zabezpiecz.

Najpierw umyj ręce, potem przepłucz otarcie bieżącą wodą i usuń widoczne zanieczyszczenia. Jeśli skóra jest zabrudzona lub mocno podrażniona, zastosuj środek bezalkoholowy zgodnie z przeznaczeniem produktu.

W przypadku krwawienia możesz założyć opatrunek, na przykład jałowy gazik lub gazę opatrunkową z bawełny, i umocować go plastrem lub bandażem.

Otarcia zwykle nie zagrażają zdrowiu, ale utrudniają trening, powodują ból i zwiększają dyskomfort podczas ruchu. W niektórych przypadkach może dojść do zakażenia rany. Skonsultuj się z lekarzem, jeśli pojawią się:

• narastający ból i/lub obrzęk,
• wysięk z rany, ropa, nieprzyjemny zapach
• gorączka.

Opatrunek hydrokoloidowy – kiedy może pomóc?

Przy płytszych otarciach można rozważyć opatrunek hydrokoloidowy, który tworzy wilgotne środowisko gojenia, amortyzuje miejsce urazu i może zmniejszać ból podczas ruchu.

‍

Jak zapobiegać otarciom u sportowców?

Długotrwałe pocieranie skóry o odzież lub skóry o skórę prowadzi do podrażnień, a następnie do otarć. Zanim jednak pojawi się otarcie, czyli ubytek naskórka, skóra jest miejscowo zaczerwieniona i ocieplona. To ostatni moment na profilaktykę.

Ryzyko powstania otarć można ograniczyć przez odpowiednią pielęgnację skóry, właściwe nawyki higieniczne oraz dobór odzieży sportowej.

Zapobiegaj otarciom: zabezpiecz skórę przed treningiem

Przed wysiłkiem fizycznym nałóż preparat ochronny na czystą, suchą skórę w miejscach narażonych na tarcie, a podczas długiego treningu w wilgotnych warunkach ponów aplikację zgodnie z przeznaczeniem produktu.

Możesz posmarować szczególnie narażone miejsca wazeliną lub preparatem o tłustej konsystencji, opartym na olejach roślinnych.

Zapobiegaj otarciom: nawilżaj i wzmacniaj skórę

Dbaj o nawodnienie organizmu i skóry, ponieważ sucha, odwodniona skóra łatwiej ulega otarciom, zwłaszcza podczas długiego lub intensywnego treningu.

Preparaty natłuszczające, w tym produkty z olejem lnianym, mogą tworzyć warstwę ochronną, ograniczać utratę wody i wspierać regenerację naskórka, co ma znaczenie u skóry suchej i podatnej na tarcie.

Jeśli trenujesz na świeżym powietrzu, nie zapominaj o skutecznej ochronie przeciwsłonecznej. Co 2–3 godziny nakładaj na nieosłoniętą skórę wodoodporny krem z filtrem o wysokim współczynniku SPF.

Zapobiegaj otarciom: wybierz odpowiednią odzież i buty

Odpowiednie obuwie sportowe chroni przed powstawaniem bolesnych otarć na skórze stóp, zapobiega urazom i kontuzjom. Sportowe buty powinny:

• być właściwie dopasowane (istotny jest nie tylko rozmiar buta, ale typ stopy i rodzaj uprawianej dyscypliny sportowej)
• przylegać do stopy, ale jej nie uciskać
• zapewniać stopie odpowiednią stabilizację i amortyzację;
• być wykonane z materiałów umożliwiających optymalną wentylację i cyrkulację powietrza wewnątrz buta.

Odzież sportowa powinna:

• odprowadzającą wilgoć z powierzchni ciała;
• właściwie dopasowaną do sylwetki;
• bezpieczną – bez substancji drażniących i alergizujących.

Usunięcie wszelkich metek ze sportowego stroju również zmniejsza ryzyko powstania otarć. Możesz rozważyć zakup odzieży bezszwowej lub z płaskimi szwami.

Przestrzegaj zasad higieny: bierz prysznic jak najszybciej po treningu i zmieniaj ubrania na suche i czyste. Po każdym treningu odzież należy wyprać. Na rynku są dostępne specjalne detergenty do czyszczenia odzieży sportowej.

Preparaty natłuszczające i emolienty

W przypadku skóry suchej i podrażnionej stosuje się miejscowo preparaty natłuszczające lub emolienty zgodnie z przeznaczeniem, a dobór produktu warto omówić z lekarzem lub farmaceutą.

‍